GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Erişkin skolyoz, erişkinlikte devam eden veya yaşla birlikte gelişen omurga eğriliğidir; ağrı ve denge sorunları bazen eğriliğin derecesinden daha belirleyicidir.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Yaşla ilişkili disk ve eklem değişiklikleri, önceki skolyoz veya kemik zayıflığı bel-sırt ağrısı, bacak yakınmaları ve duruşta öne eğilmeye yol açabilir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Ayakta tüm omurga grafileri genel dengeyi gösterir; sinir belirtilerinde MR ve kemik kalitesi değerlendirmesi eklenir.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Egzersiz, ağrı kontrolü, kemik sağlığının güçlendirilmesi ve uygun rehabilitasyon birçok hastada ilk yaklaşımdır.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
İlerlemiş dengesizlik, nörolojik bası veya ağır işlev kaybında dekompresyon ve/veya uzun segment düzeltme-füzyon değerlendirilebilir; cerrahi karmaşık ve riskleri değişkendir.
Cerrahi kararından önce beklenen yarar, alternatifler ve kişiye özgü riskler konuşulur. Cerrahi uygulanırsa kanama, enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, sinir veya omurilik hasarı ve şikâyetlerin tam düzelmemesi gibi riskler ilgili yönteme göre değerlendirilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
İyileşme daha uzun olabilir; kemik kalitesi, beslenme, fiziksel dayanıklılık ve uzun dönem kontroller özellikle önemlidir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.