GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Sakrum, omurganın leğen kemiğiyle birleştiği alt bölümdür; burada kordoma başta olmak üzere farklı iyi ya da kötü huylu tümörler görülebilir.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Kuyruk sokumu veya kalça çevresinde derin ağrı, bacağa yayılan yakınmalar, uyuşma ve bazen idrar-dışkı işlevinde bozulma olabilir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Pelvis-sakrum MR’ı, BT ve uygun merkezde planlanmış biyopsi tümörün sınırlarını ve tipini belirlemek için kullanılır.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Tanıya göre cerrahi, hassas radyoterapi veya onkolojik tedavi seçenekleri deneyimli çok disiplinli ekipçe kararlaştırılır.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
Sakral cerrahide tümörün çıkarılması planlanırken sinir kökleri, bağırsak-mesane işlevi, kanama ve pelvik stabilite yönünden dikkatli denge gerekir.
Cerrahi kararından önce beklenen yarar, alternatifler ve kişiye özgü riskler konuşulur. Cerrahi uygulanırsa kanama, enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, sinir veya omurilik hasarı ve şikâyetlerin tam düzelmemesi gibi riskler ilgili yönteme göre değerlendirilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
İyileşme kapsamlı olabilir; yürüme, yara bakımı ve mesane-bağırsak fonksiyonları izlenir, uzun süreli görüntüleme takibi gerekebilir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.