GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Siyatik, çoğunlukla belden kalçaya ve bacağın arkasına yayılan sinir kaynaklı ağrıyı tanımlar; tek başına ayrı bir hastalık adı değildir.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Bel fıtığı veya kanal darlığı gibi durumlar sinir kökünü etkileyebilir; yanma, elektriklenme, uyuşma ve bazen güç kaybı eşlik edebilir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Ağrının dağılımı, nörolojik muayene ve alarm bulguları değerlendirilir; MR genellikle sonucu tedaviyi değiştirecekse istenir.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Çoğu hastada uygun aktivite, egzersiz, gerektiğinde ağrı tedavisi ve takip düşünülür; ağır akut olgularda seçilmiş enjeksiyonlar değerlendirilebilir.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
Siyatik için rutin ameliyat yapılmaz; uygun tedaviye rağmen süren, görüntüleme ile uyumlu sinir basısında dekompresyon düşünülebilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
Düzelme hızı değişir; kalıcı uyuşma ya da güçsüzlükte takip gerekir ve mesane-bağırsak değişiklikleri acildir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.