GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Çocuklarda skolyoz, büyüme çağında ortaya çıkan omurga eğriliğidir; en sık tip idiyopatik olsa da doğumsal veya nöromüsküler nedenler de bulunur.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Omuz eşitsizliği, kaburga çıkıntısı veya bel asimetrisi fark edilebilir; çoğu çocukta erken dönemde belirgin ağrı olmayabilir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Adams öne eğilme testi ve ayakta tüm omurga röntgeninde Cobb açısı değerlendirilir; büyüme potansiyeli tedavi seçiminde önemlidir.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Küçük eğrilikler izlenir; ilerleme riski yüksek ve büyümesi süren uygun çocuklarda korse önerilebilir.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
Büyük veya ilerlemeyi sürdüren eğriliklerde cerrahi düşünülebilir; füzyonun büyüme ve hareket üzerine etkileri aileyle konuşulur.
Cerrahi kararından önce beklenen yarar, alternatifler ve kişiye özgü riskler konuşulur. Cerrahi uygulanırsa kanama, enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, sinir veya omurilik hasarı ve şikâyetlerin tam düzelmemesi gibi riskler ilgili yönteme göre değerlendirilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
Çocuğun okula ve spora dönüşü tedaviye ve büyüme durumuna göre planlanır; uzun süreli kontroller önemlidir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.