GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Boyun fıtığında boyun diskinden taşan doku sinir kökünü, bazen de omuriliği sıkıştırabilir; cerrahi her fıtıkta gerekli değildir.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Boyundan kola yayılan ağrı, elde uyuşma veya güçsüzlük görülebilir; omurilik etkilenirse el becerisinde azalma ve yürüme dengesizliği önemlidir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Nörolojik muayene ve gerektiğinde boyun MR’ı ile basının konumu araştırılır; bulguların hastanın belirtileriyle uyumu aranır.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Sinir kökü yakınmalarında uygun hastalarda ilaç, fizik tedavi ve izlem tercih edilebilir; omurilik basısı şüphesi ayrı değerlendirilir.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
Kalıcı veya ilerleyici sinir basısında önden diskektomi ve füzyon, uygun hastada disk protezi ya da arkadan sinir rahatlatma seçenekleri konuşulabilir.
Cerrahi kararından önce beklenen yarar, alternatifler ve kişiye özgü riskler konuşulur. Cerrahi uygulanırsa kanama, enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, sinir veya omurilik hasarı ve şikâyetlerin tam düzelmemesi gibi riskler ilgili yönteme göre değerlendirilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
Kol ağrısı erken azalabilir ancak sinir fonksiyonlarının iyileşmesi zaman alabilir; boyunluk gerekliliği ve hareket kısıtları yönteme göre değişir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.