GİRİŞ VE HASTALIĞIN/TEDAVİNİN TANIMI
Boyun fıtığında mikrocerrahi, mikroskopla büyütülmüş görüş altında sinir kökü veya omurilik üzerindeki basıyı azaltmayı amaçlar; her fıtık cerrahi gerektirmez.
Bu sayfa genel hasta bilgilendirmesi amacıyla hazırlanmıştır. Tanı ve tedavi kararı; kişinin şikâyetleri, muayene bulguları, görüntüleme sonuçları ve tercihleri birlikte değerlendirilerek verilir. Aynı tanıya sahip iki kişi için uygun yaklaşım farklı olabilir.
NEDENLERİ VE BELİRTİLERİ
Kola yayılan ağrı, uyuşma ve güçsüzlük görülebilir; el becerisinde bozulma veya dengesiz yürüme omurilik etkilenmesine işaret edebilir.
Belirtilerin şiddeti her zaman görüntüleme bulgusunun büyüklüğüyle aynı değildir. Yeni başlayan belirgin güçsüzlük, yürüme bozukluğu veya idrar-dışkı kontrolünde değişiklik varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
TANI VE TEŞHİS YÖNTEMLERİ
Boyun MR’ı ve nörolojik muayene basının düzeyini ve klinik uyumunu gösterir; gerektiğinde ek incelemeler yapılır.
Hekim önce öyküyü dinler, duyu, kas gücü ve refleksleri içeren ilgili muayeneyi yapar. Röntgen, MR, BT veya EMG yalnız klinik soruya yanıt verecekse istenir; tek başına görüntü raporu ameliyat kararı için yeterli değildir.
TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Sinir kökü basısının hafif-stabil olduğu uygun kişilerde ilaç, rehabilitasyon ve izlem seçilebilir; ilerleyici miyelopati ayrı ele alınır.
Tedavi planı hastalığın nedenine, şiddetine, hastanın genel sağlık durumuna ve tedaviden beklenen gerçekçi yarara göre belirlenir. Uygun olduğunda ameliyatsız yöntemler, izlem, egzersiz/rehabilitasyon ve hekimce seçilen ilaçlar değerlendirilir; her yöntem herkes için uygun değildir.
AMELİYAT GEREKİYORSA CERRAHİ SÜREÇ
Mikroskop yardımıyla önden disk çıkarılıp füzyon veya uygun olguda disk protezi uygulanabilir; bazı hastalarda arkadan sinir rahatlatma tercih edilir.
Cerrahi kararından önce beklenen yarar, alternatifler ve kişiye özgü riskler konuşulur. Cerrahi uygulanırsa kanama, enfeksiyon, anestezi komplikasyonları, sinir veya omurilik hasarı ve şikâyetlerin tam düzelmemesi gibi riskler ilgili yönteme göre değerlendirilir.
İYİLEŞME VE AMELİYAT SONRASI DÖNEM
Kol ağrısı azalabilir ancak uyuşma ve güç kaybının düzelmesi zaman alır; kaynama, boyun hareketleri ve kontrol planı tekniğe göre düzenlenir.
Takip sıklığı, hareket kısıtlamaları, işe ve spora dönüş süresi işlem kapsamı ile kişinin nörolojik durumuna göre değişir. Ani yeni güç kaybı, ateş, yara yerinden akıntı veya idrar-dışkı kontrolü bozukluğu gelişirse hızla sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.